فصل پنجم اعلام داوطلبي و رسيدگي به صلاحيت داوطلبان ماده ۴۵داوطلبان نمايندگي مجلس بايد ظرف هفت روز از تاريخ انتشار دستور شروع انتخابات به وسيله وزارت كشور با مراجعه به فرمانداري يا بخشداري مركز حوزه انتخابيه پرسشنامه مخصوص اعلام داوطلبي را دريافت و تكميل و تسليم نمايند.
مراتب قبلا به وسيله وزارت كشور از طريق رسانههاي گروهي به آگاهي عموم خواهد رسيد و فرمانداران و بخشداران مكلفند مراتب را به وسايل مقتضي به اطلاع كليه اهالي حوزه انتخابيه برسانند.
تبصره ۱داوطلبان نمايندگي مجلس كه واجد شرايط بوده و در خارج از كشور بسر ميبرند، بايد ضمن مراجعه به سفارتخانه يا كنسولگري يا نمايندگي سياسي مربوط پرسشنامه داوطلبي خود را در حضور مقامات ذي صلاح سفارت يا كنسولگري يا نمايندگي سياسي تنظيم كرده و سفارتخانه نيز مفاد مندرج در پرسشنامه و مشخصات كامل داوطلب را به وسيله تلكس يا سريعترين وسيله مخابراتي و از طريق وزارت امور خارجه به وزارت كشور اعلام مينمايد تا در مهلت قانوني نسبت به بررسي صلاحيت وي در هيات اجرائي حوزه انتخابيه اقدام قانوني به عمل آيد.
تبصره ۲داوطلبان نمايندگي ميتوانند فرم داوطلبي را از وزارت كشور دريافت و پس از تكميل به وزارت كشور ارجاع نمايند. وزارت كشور موظف است در اسرع وقت مراتب را به فرمانداري يا بخشداري حوزه انتخابيه مربوطه اعلام نمايد.
تبصره ۳تصويري از فرم داوطلبي و تصوير شناسنامه و دو قطعه عكس كليه داوطلبان ظرف حداكثر سه روز پس از خاتمه ثبت نام توسط وزارت كشور به هيات مركزي نظارت ارسال ميگردد.
ماده ۴۶هريك از داوطلبان نمايندگي مجلس شخصا و به صورت كتبي مي توانند انصراف خود را به فرمانداري يا بخشداري مركز حوزه انتخابيه و يا وزارت كشور اعلام نمايند و مراتب انصراف توسط وزارت كشور فورا به اطلاع هيات مركزي نظارت ميرسد، عدول از انصراف پذيرفته نميشود.
ماده ۴۷فرماندار يا بخشدار مركز حوزه انتخابيه موظف است روزانه مشخصات كامل داوطلبان حوزه انتخابيه خود را براساس مفاد مندرج در پرسشنامه با سريعترين وسيله به وزارت كشور اعلام نمايد.
وزارت كشور نيز موظف است تصويري از مشخصات كامل داوطلبان را روزانه به هيات مركزي نظارت اعلام نمايد.
ماده ۴۸وزارت كشور و شوراي نگهبان پس از وصول مشخصات داوطلبان، روزانه ليست كامل آنان را تهيه و به منظور بررسي سوابق آنان در رابطه با صلاحيتهاي مذكور در اين قانون به وزارت اطلاعات، دادستاني كل، سازمان ثبت احوال كشور و اداره تشخيص هويت و پليس بينالملل در مركز ارسال مي دارد. مراكز مزبور موظفند ظرف پنج روز نتيجه بررسي را با دليل و سند به وزارت كشور و شوراي نگهبان اعلام نمايند.
تبصره وزارت كشور ميتواند در صورت لزوم از داوطلب نمايندگي مجلس انگشت نگاري به عمل آورد.
ماده ۴۹وزارت كشور موظف است پس از وصول نتايج بررسي از مراجع مذكور در ماده ( (۴۸مراتب را به فرمانداران و بخشداران مراكز حوزههاي انتخابيه به نحو مقتضي اعلام نمايد و فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند عينا مدارك و نتايج بررسي را در جلسه مشترك هيات اجرائي و هيات نظارت مركز حوزه انتخابيه مربوطه مطرح نمايند.
ماده ۵۰هياتهاي اجرائي مراكز حوزههاي انتخابيه موظفند حداكثر ظرف ده روز پس از پايان مهلت ثبت نام با توجه به نتايج بدست آمده از بررسيهاي لازم در محل و با استفاده از نتايج اعلام شده توسط وزارت كشور صلاحيت داوطلبان در رابطه با صلاحيتهاي مذكور در اين قانون را مورد رسيدگي قرار داده و نتيجه را كلا به هياتهاي نظارت اعلام نمايند.
تبصره رد صلاحيت داوطلبان نمايندگي مجلس شوراي اسلامي بايد مستند به قانون و براساس مدارك و اسناد معتبر باشد.
ماده ۵۱فرمانداران و بخشداران مراكز حوزههاي انتخابيه مكلفند نظريه رد هيات اجرائي انتخابات را با ذكر استناد قانوني ظرف يك روز به داوطلبان ابلاغ نموده و با سريعترين وسيله به ضميمه اسناد و مدارك به اطلاع هيات نظارت استان برسانند.
تبصره كساني كه صلاحيت آنان مورد تاييد قرار نگرفته حق دارند ظرف چهار روز از تاريخ ابلاغ به داوطلب ، شكايت خود را مستدلا به هيات نظارت استان اعلام نمايند .
ماده ۵۲گزارشها و شكايات واصله ظرف مدت هفت روز پس از پايان مهلت دريافت شكايت در جلسه هيات نظارت استان رسيدگي و نتيجه صورت جلسه ميشود.
چنانچه نظر هيات اجرائي مبني بر رد صلاحيت داوطلب ، مورد تاييد هيات نظارت استان نيز باشد، هيات نظارت مذكور موظف است در اين خصوص، نظر هيات مركزي نظارت را نيز كسب نمايد. هيات نظارت استان در مورد صلاحيت ساير داوطلبان نيز نظر خود را به هيات مركزي نظارت اعلام مينمايد.
تبصره ۱هيات نظارت استان پس از كسب نظر هيات مركزي نظارت ، موظف است مراتب تاييد يا رد صلاحيت كليه داوطلبان را با استناد قانوني طي صورت جلسهاي به فرماندار يا بخشدار مربوط اعلام نمايد.
تبصره ۲فرماندار يا بخشدار موظف است نظر هيات مركزي نظارت، مبني بر تاييد يا رد صلاحيت داوطلبان را كه از هيات نظارت استان دريافت نموده است ، به نامبردگان ابلاغ نمايد تا در صورت اعتراض به رد صلاحيت خود، كتبا به شوراي نگهبان شكايت نمايند.
تبصره ۳در صورتي كه نظر هيات مركزي نظارت مبني بر رد صلاحيت داوطلباني باشد كه صلاحيت آنان مورد تاييد هيات اجرائي مركز حوزه انتخابيه قرار گرفته است، داوطلبان ميتوانند اعتراض خود را به شوراي نگهبان تسليم نمايند. شوراي نگهبان بيست روز پس از اظهار نظر هيات مركزي نظارت نظر قطعي و نهايي خود را درخصوص تاييد يا رد صلاحيت داوطلبان به وزارت كشور اعلام خواهد نمود.
ماده ۵۳در صورتي كه معتمدين هيات اجرائي در بررسي صلاحيت داوطلبان و ساير وظايف خود مقررات قانوني انتخابات رارعايت ننمايند، فرماندار يا بخشدار موظف است با اطلاع و تاييد هيات نظارت مركز حوزه انتخابيه و با اطلاع وزارت كشور نسبت به تعويض هر يك از معتمدين هيات اجرائي يا به طور كلي تشكيل مجدد هيات اجرائي اقدام نمايد ، تعويض بعض اعضاء و يا تغيير كل هيات اجرائي حسب مورد طبق مواد ( (۳۲و ( (۳۵اين قانون انجام خواهد شد.
ماده ۵۴در مواردي كه طبق گزارشها و شكايات و اعتراضات واصله براي شوراي نگهبان معلوم گردد كه اعضاي هياتهاي نظارت از قوانين و مقررات تخلف نمودهاند ، شوراي نگهبان موظف است حسب مورد و متناسب با تخلفات انجام شده برخورد قانوني نمايد.
ماده ۵۵هر يك از نامزدها به تنهايي يا چند نامزد مشتركا ميتوانند به طريق زير براي شعب اخذ راي يك نفر نماينده به هيات نظارت حوزه انتخابيه معرفي نمايند:
الف حوزههاي داراي يك نماينده به ازاي هر صندوق يك نماينده.
ب حوزههاي داراي دو نماينده به ازاي هر دو صندوق يك نماينده.
ج حوزههاي داراي سه نماينده به ازاي هر سه صندوق يك نماينده.
د حوزههاي داراي چهار نماينده به ازاي هر چهار صندوق يك نماينده.
ه حوزههاي داراي پنج نماينده به ازاي هر پنج صندوق يك نماينده.
و حوزههاي داراي شش نماينده به ازاي هر شش صندوق يك نماينده.
همچنين متناسب با تعداد نمايندگان هر حوزه انتخابيه به همان تعداد از صندوقها يك نماينده.
اين نمايندگان ميتوانند در محل شعب اخذ راي حضور داشته باشند.
چنانچه تخلفي در شعب اخذ راي صورت گيرد بدون دخالت ، مراتب را به هياتهاي اجرائي و نظارت بخش يا مراكز شهرستان كتبا اعلام خواهند نمود.
حضور نمايندگان هر يك از كانديداها تا پايان اخذ راي و شمارش آرا و تنظيم صورت جلسه بلامانع است. ممانعت از حضور نمايندگان كانديداها در شعب اخذ راي ممنوع بوده و جرم محسوب ميگردد و متخلف به مجازات مقرر در ماده ( ( ۸۳قانون محكوم خواهد شد.
تبصره حضور ديگر افراد به جز مسئولين ( مسئولين و اعضاي صندوقهاي اخذ راي، ناظرين شوراي نگهبان، نمايندگان و بازرسان وزارت كشور، نمايندگان نامزدها) در شعب اخذ راي تحت هر عنوان كه باشد ممنوع است و جرم محسوب ميگردد.
مامورين انتظامي و مسئولين در صندوقهاي اخذ راي موظفند از حضور افراد غير مسئول جلوگيري به عمل آورند. متخلفين به مجازات مقرر در ماده ( (۷۵محكوم خواهند شد.